Đây là thời điểm thị trường thực phẩm sôi động nhất trong năm, và đặc biệt càng những ngày giáp Tết không khí mua – bán hàng hóa, thực phẩm ở mỗi vùng quê càng trở nên nhộn nhịp, tấp nập, đa dạng, phong phú các mặt hàng như bánh kẹo, đồ uống, mứt hoa quả, nước giải khát, rượu, hạt dưa, hạt bí đủ loại. Vì vậy thị trường tết luôn là cơ hội cho hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng len lỏi lưu thông đánh lừa người tiêu dùng do nhu cầu tiêu dùng thực phẩm trong dịp Tết mà đặc biệt đối với các mặt hàng thực phẩm thiết yếu như thịt, chả, giò, bánh kẹo mứt tăng cao. Mặt khác trong điều kiện thời tiết nóng ẩm rét bất thường rất dễ làm cho thực phẩm ôi thiu, hư hỏng. Nếu không chú ý đến vệ sinh an toàn thực phẩm rất dễ dẫn đến ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền nhiễm qua thực phẩm.
Để Tết Nguyên đán Bính Ngọ và Lễ hội Xuân 2026 đến với mọi nhà, mọi người thực sự vui khỏe hạnh phúc, toàn thể các gia đình nên thực hiện một số biện pháp phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịp Tết như sau:
Đối với việc lựa chọn thực phẩm
– Lựa chọn các thực phẩm có nguồn gốc xuất xứ, ngày tháng sản xuất, hạn sử dụng rõ ràng, có nhãn mác thông tin đầy đủ, không hỏng mốc, ôi thiu và có mùi khó chịu; thực phẩm tươi sống có màu sắc, mùi tự nhiên.
– Các loại rau, củ, quả, trái cây cần cảnh giác với những sản phẩm có bề ngoài trơn láng, căng mọng, to đều, vỏ ngoài nhẵn nhụi, mỡ màng… vì có thể đó là sản phẩm có sử dụng hóa chất bảo quản không cho phép trong thực phẩm gây nguy hại cho sức khỏe người tiêu dùng. Tuyệt đối không được ăn nấm lạ, nấm hoang dại kể cả nấm màu trắng.
– Bên cạnh đó, người dân cũng cần hết sức thận trọng với các loại thực phẩm có màu sắc bắt mắt vì có thể những sản phẩm này có chứa phẩm màu, phụ gia độc hại cho sức khỏe. Đặc biệt, trong dịp Tết, nhu cầu mua và sử dụng rượu của người dân sẽ rất cao, để đảm bảo an toàn, người dân cần cảnh giác khi chọn mua các sản phẩm rượu pha chế trên thị trường hiện nay vì nguy cơ sử dụng cồn công nghiệp ở các loại rượu pha chế là rất lớn.
Đối với việc chế biến thực phẩm
Cần tuân thủ 10 nguyên tắc vàng về an toàn vệ sinh thực phẩm đó là:
1. Chọn thực phẩm an toàn: Chọn thực phẩm tươi; rau, quả ăn sống phải được ngâm và rửa kỹ bằng nước sạch, quả nên rửa sạch, gọt vỏ trước khi ăn.
2. Nấu chín kỹ thức ăn: Nấu chín kỹ hoàn toàn thức ăn, là bảo đảm nhiệt độ bên trong khối thực phẩm phải đạt tới trên 70°C.
3. Ăn ngay sau khi nấu: Hãy ăn ngay sau khi vừa nấu xong, vì để lâu thức ăn càng dễ bị nhiễm vi khuẩn có hại cho sức khỏe.
4. Bảo quản cẩn thận các thức ăn đã nấu chín:Muốn giữ thức ăn quá 5 tiếng đồng hồ, cần phải giữ nóng liên tục trên 60°C hoặc lạnh dưới 10°C. Thức ăn cho trẻ nhỏ không nên dùng lại.
5. Nấu lại thức ăn thật kỹ: Các thức ăn chín dùng lại sau 5 tiếng, phải được đun kỹ lại.
6. Tránh nhiễm khuẩn chéo giữa thức ăn chín và sống: Thức ăn đã được nấu chín có thể bị nhiễm mầm bệnh do tiếp xúc trực tiếp với thức ăn sống hoặc gián tiếp với các bề mặt bẩn(như dùng dao, thớt để chế biến thực phẩm chín và sống).
7. Rửa tay sạch trước khi chế biến thức ăn và trước khi ăn:Nếu tay có vết thương hãy băng kỹ và kín vết thương trước khi chế biến thức ăn.
8. Giữ sạch các bề mặt chế biến thức ăn: Do thức ăn dễ bị nhiễm khuẩn, bất kỳ bề mặt nào dùng để chế biến thức ăn cũng phải được giữ sạch. Khăn lau bát đĩa cần phải được luộc nước sôi và thay thường xuyên trước khi sử dụng lại.
9. Che đậy thực phẩm để tránh côn trùng và các động vật khác: Che đậy giữ thực phẩm trong hộp kín, chạn, tủ kính, lồng bàn… Đó là cách bảo vệ tốt nhất. Khăn đã dùng che đậy thức ăn chín phải được giặt sạch lại.
10. Sử dụng nguồn nước sạch an toàn: Nước sạch là nước không màu, mùi, vị lạ và không chứa mầm bệnh. Hãy đun sôi trước khi làm đá uống. Đặc biệt cẩn thận với nguồn nước dùng nấu thức ăn cho trẻ.
Và quan trọng là cần chủ động hợp tác báo cáo với các cơ quan chức năng khi phát hiện các loại thực phẩm nghi ngờ là hàng nhái, hàng giả cũng như các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm để cơ quan chức năng có biện pháp giám sát và kịp thời ngăn chặn. Trong trường hợp sau khi sử dụng thực phẩm nếu thấy có biểu hiện của ngộ độc thực phẩm như đau bụng, nôn mửa, sốt, tiêu chảy… cần đến các cơ sở y tế để được khám, xử trí kịp thời để bảo vệ sức khỏe và tránh sự việc đáng tiếc có thể xảy ra.
Cùng tham gia vào các hoạt động truyền thông, tuyên truyền đảm bảo an toàn thực phẩm Tết Nguyên đán Bính Ngọ và Lễ hội Xuân 2026. Với khẩu hiệu tuyên truyền " Vì Tết Bính Ngọ an khang, thịnh vượng, hãy chung tay đảm bảo an toàn thực phẩm".