Kỷ niệm 130 năm Ngày sinh đồng chí Hồ Tùng Mậu (15/6/1896 - 15/6/2026): Tấm gương người cộng sản kiên trung, nhà lãnh đạo tài năng của cách mạng Việt Nam
Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí là tấm gương sáng về lòng yêu nước, bản lĩnh chính trị kiên định, tinh thần tận tụy phục vụ Nhân dân và phẩm chất đạo đức cao đẹp của người cộng sản chân chính. Đây cũng là dịp để giáo dục truyền thống cách mạng, bồi đắp niềm tin và khơi dậy trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên và Nhân dân trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.
Từ người thanh niên yêu nước đến hạt nhân của phong trào cách mạng
Đồng chí Hồ Tùng Mậu, tên khai sinh là Hồ Bá Cự, sinh ngày 15/6/1896 tại làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An (nay là xã Quỳnh Anh, tỉnh Nghệ An), trong một gia đình có truyền thống yêu nước và cách mạng.
Chứng kiến cảnh nước mất, nhà tan dưới ách thống trị của thực dân Pháp, đồng chí sớm nuôi chí cứu nước. Tháng 4/1920, đồng chí ra nước ngoài hoạt động cách mạng. Năm 1923, tham gia thành lập Tâm Tâm xã - tổ chức yêu nước có xu hướng cách mạng tiến bộ, góp phần tập hợp lực lượng thanh niên yêu nước Việt Nam ở nước ngoài.
Khi lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đến Quảng Châu (Trung Quốc) hoạt động vào cuối năm 1924, đồng chí Hồ Tùng Mậu là một trong những người được trực tiếp giác ngộ, đào tạo theo con đường cách mạng vô sản. Đồng chí tích cực tham gia tổ chức các lớp huấn luyện chính trị, truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, đào tạo cán bộ cách mạng và tham gia xuất bản Báo Thanh niên.
Với năng lực tổ chức, tinh thần trách nhiệm và lòng trung thành tuyệt đối với sự nghiệp cách mạng, đồng chí trở thành một trong những cộng sự tin cậy của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trong quá trình xây dựng phong trào cách mạng Việt Nam ở nước ngoài.
Đóng góp quan trọng vào sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam
Cuối những năm 1920, trước yêu cầu thống nhất phong trào cách mạng, đồng chí Hồ Tùng Mậu tích cực vận động hợp nhất các tổ chức cộng sản.
Mùa Xuân năm 1930, dưới sự chủ trì của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam được tổ chức tại Hồng Kông (Trung Quốc). Đồng chí Hồ Tùng Mậu tham gia phục vụ, hỗ trợ tổ chức hội nghị và có những đóng góp quan trọng vào quá trình vận động đi đến thống nhất các tổ chức cộng sản trong nước thành một chính đảng duy nhất.
Sự kiện lịch sử này đã chấm dứt tình trạng phân tán về tổ chức, mở ra bước ngoặt vĩ đại cho cách mạng Việt Nam. Trong thành công chung đó có sự đóng góp thầm lặng nhưng rất quan trọng của đồng chí Hồ Tùng Mậu.
Kiên trung trong lao tù đế quốc
Năm 1931, đồng chí bị thực dân Pháp bắt giữ và kết án tù chung thân. Từ năm 1933 đến năm 1941, đồng chí bị giam giữ tại nhiều nhà tù khắc nghiệt như Hỏa Lò, Kon Tum và Buôn Ma Thuột.
Trong hoàn cảnh tù đày gian khổ, đồng chí vẫn giữ vững niềm tin vào thắng lợi của cách mạng. Với kinh nghiệm và bản lĩnh của một người cộng sản lão thành, đồng chí đã tập hợp, đoàn kết anh em tù chính trị, tổ chức học tập, nâng cao nhận thức chính trị và lãnh đạo đấu tranh đòi cải thiện điều kiện sinh hoạt trong nhà tù.
Những năm tháng lao tù không làm suy giảm ý chí cách mạng mà càng tôi luyện thêm bản lĩnh, khí tiết và lòng trung thành của đồng chí đối với Đảng, với Nhân dân.
Nhà lãnh đạo tận tụy trong kháng chiến và kiến quốc
Sau khi được trả tự do năm 1941, đồng chí tiếp tục bắt liên lạc với tổ chức Đảng, tham gia chuẩn bị lực lượng cho Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945.
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đồng chí được Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh tin tưởng giao nhiều trọng trách quan trọng. Năm 1946, đồng chí phụ trách Trường Quân chính ở Nhượng Bạn (Hà Tĩnh), trực tiếp tham gia đào tạo đội ngũ cán bộ quân sự phục vụ kháng chiến.
Cuối năm 1946, đồng chí được cử làm Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến - Hành chính Liên khu IV. Trên cương vị này, đồng chí đã cùng tập thể lãnh đạo xây dựng lực lượng kháng chiến, củng cố hệ thống chính trị, phát huy sức mạnh đoàn kết quân - dân và góp phần giữ vững địa bàn chiến lược Bắc Trung Bộ.
Tháng 12/1949, khi Ban Thanh tra Chính phủ được thành lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã giao đồng chí Hồ Tùng Mậu giữ chức Tổng Thanh tra Chính phủ đầu tiên. Trên cương vị này, đồng chí đã chỉ đạo nhiều cuộc thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các biểu hiện tiêu cực, tham ô, lãng phí, góp phần xây dựng bộ máy nhà nước trong sạch, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Chính phủ.
Đầu năm 1950, đồng chí được giao làm Hội trưởng đầu tiên của Hội Việt - Hoa hữu nghị, góp phần thúc đẩy quan hệ đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân hai nước.
Tháng 2/1951, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng, đồng chí được bầu làm Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng.
Ngày 23/7/1951, trên đường vào Liên khu IV công tác, đồng chí đã anh dũng hy sinh. Sự ra đi của đồng chí là tổn thất lớn đối với Đảng, Nhà nước và Nhân dân ta.
Tấm gương đạo đức cách mạng sáng ngời
Không chỉ là nhà lãnh đạo tài năng, đồng chí Hồ Tùng Mậu còn là tấm gương mẫu mực về đạo đức cách mạng.
Suốt cuộc đời hoạt động, đồng chí luôn nêu cao tinh thần cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; sống giản dị, gần gũi với Nhân dân; hết lòng vì công việc và lợi ích chung. Dù ở bất cứ cương vị nào, đồng chí cũng luôn sâu sát cơ sở, lắng nghe ý kiến của cán bộ và Nhân dân, làm việc dân chủ, khách quan và trách nhiệm.
Tinh thần tận tụy, lòng nhân ái, sự trung thực và bản lĩnh của đồng chí đã để lại nhiều bài học quý báu cho các thế hệ cán bộ, đảng viên hôm nay.
Phát huy giá trị lịch sử, tiếp bước các thế hệ đi trước
Kỷ niệm 130 năm Ngày sinh đồng chí Hồ Tùng Mậu là dịp để ôn lại cuộc đời hoạt động cách mạng vẻ vang của một nhà lãnh đạo tiền bối tiêu biểu của Đảng; đồng thời khẳng định những giá trị bền vững của lòng yêu nước, tinh thần cách mạng và đạo đức công vụ mà đồng chí đã dày công vun đắp.
Phát huy truyền thống đó, mỗi cán bộ, đảng viên và Nhân dân cần tiếp tục học tập, noi gương đồng chí Hồ Tùng Mậu; không ngừng rèn luyện bản lĩnh chính trị, đạo đức, lối sống; phát huy tinh thần đoàn kết, đổi mới, sáng tạo, góp phần xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, xây dựng đất nước phát triển nhanh, bền vững, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
Phòng Văn hóa - Xã hội.