Toàn Văn Nghị định số 185/2026/NĐ-CP quy định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách.
Theo Nghị định, thôn và tổ dân phố được xác định là tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư, không phải là một cấp hành chính. Đây là nơi trực tiếp tổ chức để Nhân dân thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; phát huy quyền làm chủ và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân.
Một trong những nội dung mới được quan tâm là quy định cụ thể về tiêu chuẩn thành lập thôn, tổ dân phố theo từng vùng miền. Đối với Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, thôn phải có từ 500 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố từ 700 hộ gia đình trở lên. Tại vùng đồng bằng sông Hồng, Đông Nam Bộ và đồng bằng sông Cửu Long, thôn phải có từ 400 hộ, tổ dân phố từ 550 hộ trở lên.
Đối với Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, thôn phải có từ 500 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố từ 700 hộ gia đình trở lên
Đối với các khu vực miền núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ, duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, quy mô được quy định phù hợp với đặc điểm dân cư, dao động từ 150 đến 350 hộ đối với thôn và từ 300 đến 450 hộ đối với tổ dân phố.
Tổ dân phố được bố trí tối đa không quá 3 người hoạt động không chuyên trách
Về tổ chức nhân sự, mỗi thôn, tổ dân phố được bố trí tối đa không quá 3 người hoạt động không chuyên trách, gồm: Bí thư Chi bộ; Trưởng thôn hoặc Tổ trưởng tổ dân phố; Trưởng Ban Công tác Mặt trận. Nghị định cũng quy định nhiệm kỳ của Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố là 5 năm.
Người đảm nhiệm các chức danh này phải từ đủ 21 tuổi trở lên, có phẩm chất đạo đức tốt, uy tín trong cộng đồng, có trình độ văn hóa và khả năng ứng dụng công nghệ thông tin để thực hiện nhiệm vụ, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong giai đoạn mới.
Đối với chế độ, chính sách, Nghị định quy định ngân sách nhà nước thực hiện khoán quỹ phụ cấp hằng tháng cho người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.
Cụ thể, mức khoán bằng 8 lần mức lương cơ sở áp dụng đối với các thôn có từ 700 hộ gia đình trở lên; tổ dân phố có từ 1.000 hộ gia đình trở lên; hoặc thuộc địa bàn trọng điểm về quốc phòng, an ninh, khu vực biên giới, hải đảo, vùng đặc biệt khó khăn.
Các thôn, tổ dân phố còn lại được áp dụng mức khoán bằng 6,5 lần mức lương cơ sở.
Ngoài phụ cấp, người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố còn được hưởng bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định; đồng thời được ưu tiên bồi dưỡng, nâng cao kỹ năng công tác, nhất là kỹ năng chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ Nhân dân.
Việc ban hành Nghị định số 185/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động tự quản ở cơ sở, góp phần xây dựng chính quyền gần dân, sát dân, đáp ứng yêu cầu phát triển và chuyển đổi số trong giai đoạn hiện nay.
Phòng Văn hóa - Xã hội.