Phường Nghĩa Đô

1. Sự hình thành: Phường Nghĩa Đô được hình thành trên cơ sở nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của phường Nghĩa Tân (thuộc quận Cầu Giấy); phần lớn diện tích tự nhiên và dân số của các phường: Cổ Nhuế 1 (thuộc quận Bắc Từ Liêm); Nghĩa Đô, Quan Hoa (thuộc quận Cầu Giấy); một phần diện tích tự nhiên và dân số của các phường: Xuân Tảo (thuộc quận Bắc Từ Liêm); Xuân La (thuộc quận Tây Hồ); Dịch Vọng, Dịch Vọng Hậu, Mai Dịch (thuộc quận Cầu Giấy). Lý do lấy tên phường mới là Nghĩa Đô: Nghĩa Đô là một phường thuộc quận Cầu Giấy hiện nay. Nghĩa Đô ngày nay tương ứng với hai xã Nghĩa Đô, Đoài Môn và phường Bái Ân thời phong kiến. Trong đó, xã Nghĩa Đô gồm bốn thôn là: Tiên Thượng (làng Tân), Trung Nha (làng Nghè), Vạn Long (làng Dâu) và An Phú thuộc tổng Dịch Vọng, huyện Từ Liêm, phủ Quốc Oai, trấn Sơn Tây; từ năm 1831 thuộc phủ Hoài Đức tỉnh Hà Nội, từ năm 1904 trở đi thuộc tỉnh Hà Đông. Theo đó, tên gọi Nghĩa Đô có ý nghĩa lịch sử, truyền thống văn hóa và phù hợp với nguyên tắc ưu tiên sử dụng một trong các tên gọi của các ĐVHC trước khi sáp nhập để đặt tên cho xã, phường mới, hạn chế tối đa tác động ảnh hưởng tới người dân, doanh nghiệp do phải chuyển đổi giấy tờ.

2. Vị trí địa lý: Phường Nghĩa Đô giáp các phường: Tây Hồ, Ngọc Hà, Giảng Võ, Phú Diễn, Cầu Giấy, Xuân Đỉnh, Đông Ngạc, Láng của thành phố Hà Nội.

3. Diện tích, dân số: Phường Nghĩa Đô có diện tích tự nhiên là 4,34 km²; quy mô dân số là 125.568 người.

II. Đặc điểm kinh tế, xã hội

Phường Nghĩa Đô có vị trí thuận lợi, hạ tầng phát triển và môi trường sống chất lượng, Nghĩa Đô là hình mẫu cho sự phát triển đô thị bền vững trong toàn Thành phố. Phường Nghĩa Đô nổi bật nhờ sự kết hợp hài hòa giữa các giá trị văn hóa truyền thống và hiện đại.

Phường có các trục giao thông như đường Trần Đăng Ninh, Tô Hiệu, Nguyễn Văn Huyên, Hoàng Quốc Việt,… tạo lợi thế kết nối với khu vực trung tâm và khu vực phía Tây Hà Nội.

Phường Nghĩa Đô có bản sắc riêng, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của Thành phố. Phường được đánh giá cao về chất lượng sống với không gian xanh, hệ thống giáo dục và y tế chất lượng, thu hút nhiều cư dân có trình độ và thu nhập ổn định.

1. Đặc điểm kinh tế

Phường Nghĩa Đô là nơi tập trung nhiều khu chung cư hiện đại, dự án xây dựng mới và các tòa nhà cao tầng. Phường tập trung các tòa nhà cao tầng như Hòa Bình Tower, Tòa BIDV, tòa Viglacera - Exim, gần siêu thị Metro…

Phường Nghĩa Đô là vùng đất có truyền thống lịch sử, văn hóa cách mạng lâu đời. Nơi đây có nghề dệt nổi tiếng, nghề làm giấy sắc phong Họ Lại, kẹo mạch nha làng An Phú.

Trên địa bàn có nhiều trường đại học như: Học viện Kỹ thuật Quân sự, Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội, Đại học Điện lực, Cao đẳng Du lịch Hà Nội, Trường bồi dưỡng cán bộ cấp cao như Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh. Phường tập trung các cơ quan ban ngành như Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Công an quận Cầu Giấy; có 3 bảo tàng là Bảo tàng Dân tộc học, Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam, Bảo tàng Tăng Thiết giáp.

Có đặc điểm kinh tế xã hội đa dạng, với sự phát triển của nhiều loại hình kinh doanh và dịch vụ, cùng với đời sống văn hóa, giáo dục và y tế sôi động, từ các cửa hàng nhỏ lẻ đến các khu thương mại lớn, tập trung vào các ngành hàng như thời trang, thực phẩm, điện tử, đồ gia dụng, và dịch vụ.

Hạ tầng thương mại: Phường có hệ thống đường phố và chợ truyền thống, cùng với các trung tâm thương mại hiện đại đạt chuẩn văn minh thương mại.

Bên cạnh đó, còn có nhiều loại hình dịch vụ như: ngân hàng, bưu điện, cửa hàng sửa chữa xe máy, và các dịch vụ làm đẹp, chăm sóc sức khỏe,… cũng phát triển mạnh mẽ.

2. Đặc điểm văn hóa - xã hội

Phường Nghĩa Đô là khu vực tập trung nhiều di tích lịch sử - văn hóa quan trọng như đình Nghĩa Đô, chùa Nghĩa Đô, đình Quan Hoa, chùa Quan Hoa, nhà thờ họ Lại (nhà thờ tổ nghề giấy sắc). Trong đó nhà thờ họ Lại đã được xếp hạng di tích cấp Quốc gia[1].

Đình Nghĩa Đô là nơi thờ Thành hoàng làng, người có công lập nên vùng đất Nghĩa Đô cổ - một trong những làng có lịch sử lâu đời nhất khu vực phía Tây Thăng Long. Chùa Nghĩa Đô, còn gọi là Phúc Quang Tự, là chùa làng cổ thờ Phật, gắn liền với đời sống tâm linh của người dân. Hàng năm, cụm di tích này là trung tâm tổ chức lễ hội truyền thống vào tháng Hai âm lịch, thu hút đông đảo nhân dân địa phương và du khách thập phương, góp phần duy trì các giá trị tín ngưỡng dân gian và Phật giáo.

Đình Quan Hoa thờ thành hoàng làng Quan Hoa, người có công khai khẩn và giữ gìn vùng đất ven sông Tô Lịch từ thời tiền Lê - Lý. Lễ hội đình Quan Hoa vào tháng Hai âm lịch hằng năm, có các nghi lễ rước kiệu, tế thần, trò chơi dân gian… thu hút đông đảo người dân tham gia. Còn chùa Quan Hoa là nơi thờ Phật, là nơi tụng kinh, làm lễ cầu an, và tổ chức các sự kiện tâm linh vào rằm, mồng một, lễ Phật đản,...

Hệ thống cơ sở y tế công lập trên địa bàn phường như trạm y tế, trung tâm y tế được nâng cấp theo tiêu chuẩn quốc gia, phục vụ công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu, y tế dự phòng, phòng chống dịch bệnh. Ngoài ra, còn có nhiều cơ sở y tế tư nhân với trang thiết bị hiện đại, phục vụ nhu cầu khám chữa bệnh của người dân địa phương. Trên địa bàn phường chưa có các bệnh viện lớn, tuy nhiên khu vực lân cận có các bệnh viện lớn và uy tín rất thuận lợi nhu cầu khám chữa bệnh của nhân dân trên địa bàn và cả nước.

Phường Nghĩa Đô tập trung nhiều trường cao đẳng, đại học, học viện, điển hình như: Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Học viện Kỹ thuật Quân sự, Đại học Thủ Đô Hà Nội, Đại học Điện Lực, Đại học Thương mại, Đại học Sư phạm Hà Nội, Học viện Ngoại giao, Cao đẳng Du lịch Hà Nội, Cao đẳng nghề Văn Lang Hà Nội, Cao đẳng Y - Dược ASEAN,...

Hệ thống trường học từ cấp học mầm non đến THPT được phân bố hợp lý, đáp ứng nhu cầu học tập tại chỗ của người dân trên địa bàn phường. Một số trường tiêu biểu như: Trường Mầm non Nghĩa Đô, Trường Mầm non Tuổi Hoa, Trường Mầm non Hoa Hồng, Trường Mầm non Thực hành Hoa Thủy Tiên, Trường Mầm non Quan Hoa; Trường Tiểu học Nghĩa Đô, Trường Tiểu học Nghĩa Tân, Trường Tiểu học Quan Hoa; Trường THCS Nghĩa Đô, Trường THCS Nghĩa Tân, Trường THCS Quan Hoa; Trường THPT Nguyễn Tất Thành, Trường THPT Cầu Giấy,...